Lừa đảo học lái xe ô tô: 5 dấu hiệu và cách kiểm tra

Lừa đảo học lái xe ô tô thường bắt đầu từ lời hứa “không cần thi vẫn có bằng”, “bao đậu”, học phí rẻ bất thường hoặc yêu cầu chuyển tiền cho người không xác nhận được tư cách đại diện cơ sở đào tạo. Trước khi đóng tiền, hãy kiểm tra giấy phép đào tạo, hợp đồng, đơn vị nhận học phí và địa điểm học.

Những dấu hiệu dưới đây giúp nhận diện rủi ro, không phải căn cứ để tự kết luận một cá nhân hoặc cơ sở đã thực hiện hành vi lừa đảo.

Dưới đây là 5 tình huống từng được cơ quan Công an hoặc báo chí phản ánh, cùng cách nhận biết và xử lý phù hợp.

1. Mua bằng lái xe không cần học, không cần thi có thật không?

Không có dịch vụ hợp pháp nào bảo đảm cấp giấy phép lái xe ô tô cho người chưa đáp ứng các điều kiện cấp giấy phép theo quy định. Lời chào bán “có bằng mà không cần thi” là dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác.

Ngày 07/12/2023, Cổng thông tin điện tử Bộ Công an đưa tin Công an Cao Bằng khởi tố các đối tượng liên quan đến việc làm giả 12 giấy phép lái xe mô tô. Cơ quan Công an cảnh báo việc rao bán giấy phép lái xe không cần thi trên mạng xã hội và những rủi ro pháp lý khi mua, sử dụng giấy phép không do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Nguồn: Bộ Công an, ngày 07/12/2023.

Đây là vụ việc liên quan đến giấy phép lái xe mô tô, được dẫn để minh họa thủ đoạn mua bán giấy phép giả.

Cách kiểm tra giấy phép lái xe

Khoản 8 Điều 18 Thông tư 108/2026/TT-BCA quy định về việc đối chiếu thông tin giấy phép lái xe với hệ thống quản lý hoặc dữ liệu tích hợp trong tài khoản định danh điện tử, ứng dụng của lực lượng Công an nhân dân.

Nếu không tra cứu được thông tin hoặc không tích hợp được giấy phép trên VNeID, chưa đủ căn cứ để kết luận giấy phép là giả. Người có giấy phép nên kiểm tra lại thông tin và liên hệ cơ quan có thẩm quyền để xác minh.

Trường hợp nghi ngờ giấy phép là giả, không sử dụng giấy phép đó để lái xe khi chưa xác minh được tính hợp pháp.

2. Quảng cáo “bao đậu”, miễn thi lý thuyết có đáng tin không?

Người đăng ký sát hạch lái xe ô tô hạng B, C1 phải thực hiện các nội dung sát hạch theo quy định. Không có cơ chế hợp pháp cho phép cá nhân tự ý miễn thi hoặc can thiệp kết quả sát hạch.

Ngày 30/05/2024, Bộ Công an đưa tin về một người tự giới thiệu là giáo viên dạy lái xe, quảng cáo làm hồ sơ và hứa học viên “không phải thi phần lý thuyết”, “bao lo từ A đến Z”.

Theo thông tin điều tra được công bố, người này đã lừa 25 người, chiếm đoạt hơn 300 triệu đồng.

Nguồn: Bộ Công an, ngày 30/05/2024.

Quy định về sát hạch lái xe ô tô

Theo điểm b khoản 2 Điều 12 Thông tư 108/2026/TT-BCA:

• Thí sinh không đạt sát hạch lý thuyết không được dự sát hạch thực hành lái xe trong hình.

• Thí sinh không đạt sát hạch thực hành lái xe trong hình không được dự sát hạch thực hành lái xe trên đường.

Điểm c khoản 1 Điều 4 Thông tư 108/2026/TT-BCA quy định trường hợp miễn sát hạch lý thuyết đối với thí sinh sát hạch mô tô hạng A1, A đã có giấy phép lái xe ô tô còn hiệu lực. Không được hiểu quy định này là người học ô tô hạng B hoặc C1 được miễn lý thuyết.

Ngoài ra, khoản 4 Điều 12 quy định việc đình chỉ và hủy kết quả kỳ sát hạch đối với các hành vi vi phạm như mang tài liệu, điện thoại, thiết bị kỹ thuật không được phép vào khu vực sát hạch hoặc có hành vi gian dối làm sai lệch kết quả.

Người học cần lưu ý

Hướng dẫn ôn tập, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và giải thích quy trình thi là những hoạt động khác với việc hứa can thiệp kết quả sát hạch.

Nếu đơn vị quảng cáo “bao đậu”, hãy yêu cầu giải thích cụ thể nội dung cam kết bằng văn bản. Không chuyển tiền để đổi lấy lời hứa miễn thi hoặc làm sai lệch kết quả.

Xem thêm: Thi bằng lái ô tô 2026: điểm mới từ 1/7.

3. Giáo viên dạy lái xe trực tiếp thu tiền có phải lừa đảo không?

Không phải mọi trường hợp giáo viên hoặc nhân viên tư vấn nhận học phí đều là lừa đảo.

Điều quan trọng là xác minh người nhận tiền có được cơ sở đào tạo giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền hay không, khoản tiền có được cơ sở ghi nhận hay không và hợp đồng đào tạo được ký với đơn vị nào.

Ngày 10/06/2024, Báo Nhân Dân đưa tin Công an huyện Tân Kỳ, Nghệ An khởi tố một người lấy danh nghĩa giáo viên của cơ sở đào tạo lái xe ô tô tại TP Vinh.

Người này thu từ 12–20 triệu đồng của mỗi học viên nhưng không đăng ký danh sách học viên, không nộp tiền về cơ sở. Theo thông tin được đưa tin, số tiền chiếm đoạt từ năm 2021 là hơn 200 triệu đồng.

Nguồn: Báo Nhân Dân, ngày 10/06/2024.

Quy định về hợp đồng đào tạo

Điểm b khoản 1 Điều 30 Thông tư 14/2025/TT-BXD quy định trách nhiệm ký hợp đồng đào tạo giữa cơ sở đào tạo và người học.

Hợp đồng cần thể hiện các nội dung theo quy định, trong đó có:

• Hạng giấy phép lái xe đào tạo.

• Địa điểm đào tạo.

• Thời gian hoàn thành khóa học.

• Mức học phí và phương thức thanh toán.

• Trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi vi phạm hợp đồng.

• Việc thanh lý hợp đồng.

Trước khi đóng học phí, học viên cần xác minh tên pháp nhân của đơn vị ký hợp đồng, mức học phí và phương thức thanh toán.

Nếu thanh toán thông qua giáo viên hoặc nhân viên tư vấn, hãy liên hệ trực tiếp cơ sở đào tạo để xác nhận người nhận tiền được phép thu thay và khoản tiền đã được ghi nhận.

Giấy biên nhận do cá nhân tự viết không tự nó chứng minh cơ sở đào tạo đã nhận học phí.

Cách kiểm tra mình đã được đăng ký khóa học hay chưa

Theo điểm a và điểm b khoản 3 Điều 6 Thông tư 14/2025/TT-BXD, cơ sở đào tạo lập báo cáo đăng ký khóa đào tạo, kèm danh sách học viên và kế hoạch đào tạo, gửi Sở Xây dựng không quá 7 ngày làm việc kể từ ngày khai giảng.

Học viên có thể yêu cầu cơ sở xác nhận khóa học, ngày khai giảng và tình trạng đăng ký của mình.

Đây là trách nhiệm báo cáo của cơ sở đào tạo, không đồng nghĩa mọi học viên đều có quyền truy cập trực tiếp danh sách đã gửi Sở.

4. Học lái xe với “thầy tự do” có hợp pháp không?

Giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành lái xe không thay thế giấy phép đào tạo của cơ sở tổ chức khóa học.

Khi đăng ký học lái xe ô tô, người học cần xác định rõ cơ sở chịu trách nhiệm tổ chức khóa đào tạo, giáo viên hướng dẫn, phương tiện và địa điểm học.

Trong vụ việc liên quan đến Trung tâm dạy nghề lái xe Sài Gòn tại Đồng Nai, cơ quan chức năng xác định có hoạt động giao cho cá nhân bên ngoài không có chức năng đào tạo tự tổ chức dạy lái xe, sau đó hợp thức hóa hồ sơ.

Theo thông tin được Tuổi Trẻ phản ánh năm 2024, hơn 63.000 học viên được đề nghị cung cấp thông tin phục vụ điều tra và bảo đảm quyền lợi.

Nguồn: Tuổi Trẻ, ngày 16/08/2024.

Ba nội dung cần kiểm tra

Địa điểm đào tạo

Đề nghị cơ sở xác nhận địa điểm học có phù hợp phạm vi được phép đào tạo hay không.

Điểm e khoản 1 Điều 30 Thông tư 14/2025/TT-BXD, được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 12 Thông tư 17/2026/TT-BXD, quy định trách nhiệm đào tạo đúng lưu lượng, địa điểm và hạng giấy phép lái xe ghi trong giấy phép đào tạo.

Địa chỉ trụ sở, nơi tư vấn tuyển sinh và địa điểm thực hành có thể khác nhau. Sự khác nhau này chưa đủ để kết luận cơ sở vi phạm.

Giáo viên và xe tập lái

Theo điểm h khoản 1 Điều 30 Thông tư 14/2025/TT-BXD, cơ sở phải thực hiện các yêu cầu liên quan đến giáo viên dạy lái xe, phù hiệu, giấy phép xe tập lái và việc thể hiện thông tin cơ sở trên phương tiện.

Học viên nên xác minh giáo viên đang hướng dẫn mình có được cơ sở bố trí giảng dạy hay không.

Dữ liệu học thực hành

Điểm l khoản 1 Điều 30 Thông tư 14/2025/TT-BXD quy định trách nhiệm của cơ sở đào tạo đối với tính chính xác, đầy đủ và trung thực của dữ liệu DAT.

Người học cần tham gia học thực hành theo chương trình và không đồng ý việc người khác học hoặc chạy thay để hợp thức hóa dữ liệu.

Theo khoản 1 Điều 11 Nghị định 94/2026/NĐ-CP, giấy chứng nhận giáo viên dạy thực hành được cấp cho người đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định.

Tuy nhiên, có giấy chứng nhận giáo viên không đồng nghĩa toàn bộ khóa học do cá nhân đó giới thiệu đã đáp ứng điều kiện pháp lý. Học viên vẫn cần xác minh cơ sở trực tiếp tổ chức và chịu trách nhiệm đào tạo.

5. Làm sao nhận biết website hoặc văn phòng giả mạo trung tâm dạy lái xe?

Website có tên giống một cơ sở đào tạo thật chưa đủ để chứng minh website đó do cơ sở vận hành hoặc được ủy quyền tuyển sinh.

Ngày 14/09/2021, Tuổi Trẻ phản ánh tình trạng nhiều website mượn tên các trung tâm đào tạo lái xe tại TP.HCM, quảng cáo học phí thấp, thúc giục đặt cọc và có trường hợp gợi ý mua bằng không cần thi.

Các cơ sở bị mượn tên xác nhận không liên kết với một số website như vậy.

Nguồn: Tuổi Trẻ, ngày 14/09/2021.

Cách xác minh trước khi chuyển tiền

1. Tìm thông tin liên hệ chính thức của cơ sở đào tạo.

2. Gọi điện xác nhận website, văn phòng hoặc người tư vấn có thuộc đơn vị hay không.

3. Đối chiếu tên pháp nhân trên hợp đồng với đơn vị được cấp giấy phép đào tạo.

4. Kiểm tra tài khoản nhận học phí có được cơ sở xác nhận không.

5. Xác minh địa điểm tiếp nhận hồ sơ và địa điểm học thực tế.

Không nên dựa riêng vào dấu tích mạng xã hội, lượt theo dõi, hình ảnh sân tập hoặc ảnh giấy phép được gửi qua tin nhắn.

Cách kiểm tra trung tâm dạy lái xe có giấy phép đào tạo

Theo khoản 1 Điều 18 Nghị định 94/2026/NĐ-CP, Sở Xây dựng có thẩm quyền cấp giấy phép đào tạo lái xe ô tô cho cơ sở đáp ứng điều kiện theo quy định.

Trước khi đăng ký, người học nên thực hiện hai bước kiểm tra.

Bước 1: Xác minh cơ sở đào tạo

Tìm thông tin cơ sở được cấp hoặc bị thu hồi giấy phép trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của địa phương theo khoản 2 Điều 38 Nghị định 94/2026/NĐ-CP.

Nếu không tìm thấy thông tin trực tuyến, hãy liên hệ Sở Xây dựng địa phương để được hướng dẫn xác minh.

Việc không tìm thấy thông tin trên công cụ tìm kiếm chưa đủ để kết luận cơ sở không có giấy phép.

Bước 2: Đối chiếu thông tin khóa học

Đề nghị cơ sở cung cấp thông tin giấy phép và kiểm tra:

• Tên đơn vị được cấp giấy phép.

• Hạng giấy phép lái xe được phép đào tạo.

• Địa điểm đào tạo.

• Đơn vị ký hợp đồng.

• Đơn vị hoặc người được phép nhận học phí.

Nếu các thông tin không thống nhất, cần yêu cầu giải thích trước khi thanh toán.

Bảng kiểm tra trước khi đóng học phí

Nếu có nội dung chưa rõ, nên yêu cầu giải thích trước khi đặt cọc hoặc đóng học phí.

Đã chuyển tiền cho người nghi lừa đảo thì làm gì?

Trường hợp nghi bị chiếm đoạt học phí

Hãy giữ lại toàn bộ tài liệu, bao gồm tin nhắn, hợp đồng, biên nhận, chứng từ chuyển tiền, số tài khoản, đường dẫn website và nội dung quảng cáo.

Liên hệ trực tiếp cơ sở đào tạo có tên trong giao dịch để xác nhận.

Nếu phát hiện dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, có thể trình báo cơ quan Công an để được tiếp nhận, xem xét và hướng dẫn xử lý.

Đồng thời, liên hệ ngân hàng sớm để hỏi khả năng hỗ trợ đối với giao dịch nghi gian lận. Việc trình báo và đề nghị hỗ trợ không đồng nghĩa chắc chắn thu hồi được tiền.

Trường hợp đã nhận giấy phép lái xe nghi giả

Không sử dụng giấy phép nghi giả để điều khiển phương tiện khi chưa xác minh được tính hợp pháp.

Giữ lại thông tin giao dịch và liên hệ cơ quan Công an hoặc cơ quan quản lý giấy phép lái xe để được hướng dẫn xác minh, giao nộp và xử lý phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Bằng lái được cấp thông qua hành vi gian dối có thể bị thu hồi không?

Có.

Điểm b khoản 5 Điều 62 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, được sửa đổi bởi Luật 118/2025/QH15, quy định việc thu hồi giấy phép lái xe được cấp không đúng quy định hoặc khi người được cấp có hành vi gian dối để được cấp.

Việc xác định căn cứ và thực hiện thu hồi thuộc thẩm quyền của cơ quan có thẩm quyền.

Giáo viên có giấy chứng nhận dạy thực hành thì có đủ tin tưởng không?

Chưa đủ.

Giấy chứng nhận cho biết người được cấp đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định. Người học vẫn cần xác minh giáo viên có được cơ sở bố trí giảng dạy hay không, hợp đồng do đơn vị nào ký và học phí được đơn vị nào ghi nhận.

Học phí thấp hơn các trung tâm khác có phải là lừa đảo không?

Không.

Học phí thấp tự nó không chứng minh có hành vi lừa đảo.

Người học cần so sánh tổng chi phí, nội dung đào tạo, số giờ thực hành, khoản phát sinh, điều kiện hoàn phí và thông tin pháp lý của cơ sở trước khi quyết định.

Không tìm thấy giấy phép đào tạo trên mạng thì sao?

Hãy liên hệ cơ sở để yêu cầu cung cấp thông tin giấy phép và hỏi Sở Xây dựng địa phương cách xác minh.

Việc thiếu kết quả trên công cụ tìm kiếm không đủ để kết luận cơ sở hoạt động không có giấy phép.

Tìm khóa học lái xe phù hợp

Bạn có thể tham khảo danh sách khóa học lái xe trên Car Things để tìm khóa học theo địa điểm và liên hệ đơn vị tổ chức đào tạo.

Trước khi đóng học phí, hãy xác minh giấy phép đào tạo, hợp đồng và phương thức thanh toán trực tiếp với cơ sở chịu trách nhiệm khóa học.

Việc một khóa học được giới thiệu trên nền tảng không thay thế bước xác minh với cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Văn bản pháp luật và nguồn tham khảo

Các vụ việc thực tế được dẫn nguồn từ Cổng thông tin điện tử Bộ Công an, Báo Nhân Dân và Báo Tuổi Trẻ tại từng phần của bài viết.

Thông tin vụ việc phản ánh nội dung được cơ quan chức năng hoặc báo chí công bố tại thời điểm dẫn nguồn, không thay thế kết luận cuối cùng của cơ quan có thẩm quyền.

Nội dung bài viết nhằm giúp người đọc nhận diện rủi ro và kiểm tra thông tin trước khi đăng ký học lái xe; không thay thế kết luận của cơ quan có thẩm quyền trong từng vụ việc cụ thể.