Văn hóa & Đạo đức

Đạo đức nghề nghiệp mang lại sự tin cậy của khách hàng, đồng nghiệp và doanh nghiệp, từ đó giúp kinh doanh hiệu quả. Pháp luật không có cơ chế cộng điểm vào giấy phép lái xe vì rèn luyện đạo đức, nên phương án nhắc tới cộng điểm là sai.

Văn hóa giao thông thể hiện ở việc tự giác chấp hành luật kể cả khi không có Công an, đồng thời biết nhường nhịn, giúp đỡ người khác. Vượt đèn đỏ, bấm còi nháy đèn liên tục hay không chịu nhường đường đều là hành vi thiếu văn hóa, thậm chí vi phạm.

Rèn luyện đạo đức nghề lái xe gồm cả hai mặt: giữ gìn xe, tiết kiệm, sống lành mạnh, tác phong công nghiệp; và tự giác chấp hành pháp luật, có trách nhiệm với khách, kỷ luật, đoàn kết với đồng nghiệp. Thiếu mặt nào cũng chưa đủ.

Lái xe khách vừa phải lịch sự, tôn trọng và giúp đỡ hành khách (nhất là người già, người khuyết tật, phụ nữ có thai, trẻ em), vừa phải tu dưỡng bản thân, sống lành mạnh, tôn trọng người cùng tham gia giao thông và bảo vệ môi trường. Hai ý bổ sung cho nhau nên chọn cả hai.

Văn hóa giao thông có hai vế: hiểu biết, chấp hành nghiêm pháp luật kèm ý thức trách nhiệm với cộng đồng; và cách ứng xử tôn trọng, nhường nhịn, giúp đỡ nhau trên đường. Mỗi ý riêng lẻ mới chỉ là một nửa khái niệm.

Đi chậm qua vũng nước để nước không bắn vào người đi xe mô tô bên cạnh. Chạy nhanh sẽ tạt nước vào họ, còn lấn sang làn mô tô để né vũng nước là đi sai làn và dễ gây va chạm.

Đi sai làn, phóng nhanh vượt ẩu, vượt đèn đỏ, đi vào đường cấm không chỉ là thiếu văn hóa mà còn là hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bị xử phạt. Phương án chỉ nói thiếu văn hóa giao thông là chưa đủ.

Máu phun thành tia, mạnh lên theo nhịp mạch là dấu hiệu đứt động mạch, áp lực rất lớn nên ép trực tiếp lên vết thương thường không cầm được. Phải ấn chặn động mạch ở phía trên vết thương (phía gần tim) để cắt dòng máu tới, rồi nhanh chóng đưa nạn nhân đi cấp cứu.

Người lái xe có văn hóa giao thông phải hiểu và chấp hành nghiêm luật, có trách nhiệm với cộng đồng và ứng xử tôn trọng, nhường nhịn người khác. Chạy quá tốc độ, đi sai làn là vi phạm, trái ngược hoàn toàn với văn hóa giao thông.

Người có văn hóa giao thông chấp hành hiệu lệnh người điều khiển giao thông, tốc độ, đèn tín hiệu, biển báo, vạch kẻ đường và nhường đường cho người đi bộ, người già, trẻ em, người khuyết tật. Chọn phần đường, làn đường theo chỗ vắng xe thay vì theo quy định là sai, còn đi mô tô thì luôn phải đội mũ bảo hiểm chứ không chỉ ở nơi có biển.

Người đi mô tô phải đi bên phải theo chiều đi, đúng phần đường, làn đường quy định và luôn đội mũ bảo hiểm đạt quy chuẩn, cài quai đúng cách. Đội mũ là bắt buộc trên mọi tuyến đường chứ không chỉ nơi có biển; chọn làn theo chỗ ít xe thay vì làn quy định cũng là sai.

Ứng xử đúng là đi bên phải theo chiều đi, đúng làn, dừng đỗ đúng nơi quy định và đã uống rượu, bia thì không lái xe. Luật hiện hành cấm lái xe khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn, nên uống ít vẫn lái là sai; dừng đỗ tùy tiện theo ý khách, người thân cũng vi phạm.

Còi dùng để cảnh báo khi thật sự cần, không bấm liên tục, kéo dài và đúng mức âm lượng quy định. Bấm còi giục xe khác hay bấm to trong khu dân cư gây ồn và khó chịu; còn bỏ hẳn còi thì có lúc không cảnh báo được nguy hiểm, nên cũng không đúng.

Người gây tai nạn và người liên quan phải làm đủ: dừng xe, cảnh báo, giữ hiện trường, cứu giúp người bị nạn và báo Công an, cơ sở y tế; ở lại hiện trường đến khi Công an tới (trừ khi phải đi cấp cứu hoặc bị đe dọa, nhưng phải trình báo ngay); và cung cấp thông tin danh tính, diễn biến vụ việc cho cơ quan có thẩm quyền.

Người có mặt tại hiện trường có trách nhiệm cứu giúp người bị nạn, báo tin cho Công an, cơ sở y tế hoặc UBND gần nhất, bảo vệ hiện trường và tài sản của nạn nhân, cung cấp thông tin khi được yêu cầu. Chụp ảnh rồi bỏ đi là thờ ơ, không đúng trách nhiệm.

Muốn hô hấp nhân tạo có tác dụng thì trước hết phải đặt nạn nhân nằm ngửa và khai thông đường thở (lấy dị vật, ngửa đầu nâng cằm). Bỏ qua bước này mà thổi ngạt ngay thì không khí không vào được phổi.

Bỏ trốn sau khi gây tai nạn để trốn trách nhiệm, hoặc có điều kiện mà cố ý không cứu giúp người bị nạn, là hành vi bị nghiêm cấm trong mọi trường hợp theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, không có chuyện tùy trường hợp.

Người đi bộ trên vạch kẻ dành cho người đi bộ được ưu tiên, người lái xe phải giảm tốc độ, sẵn sàng dừng và nhường cho họ đi hết. Bấm còi giục, cố đi vì vội hay lách qua khoảng trống đều là vi phạm và rất dễ gây tai nạn.

Gặp tai nạn, người lái xe nên dừng lại hỗ trợ nạn nhân trong khả năng và báo cho cơ quan chức năng (Công an, cấp cứu 115). Bỏ chạy, chỉ đứng xem hay chỉ giúp khi có người thân đều là thờ ơ, trái với trách nhiệm cứu giúp người bị nạn.

Khi ùn tắc, người có văn hóa kiên nhẫn theo hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc đèn tín hiệu, đi đúng phần đường bên phải và nhường xe ngược chiều. Lấn làn ngược chiều hay leo vỉa hè đều là vi phạm và càng làm tắc thêm.