Khái niệm & Quy tắc

Khi đủ điều kiện an toàn, xe phía trước phải giảm tốc độ, bật tín hiệu rẽ phải để báo cho xe sau biết đã được vượt và đi sát về bên phải cho tới khi xe sau vượt qua. Tăng tốc hay dạt sang trái đều làm xe sau vượt lâu hơn và dễ đâm vào xe ngược chiều.

Nếu chưa an toàn, chẳng hạn xe ngược chiều đang tới hay sắp vào đường cong, xe phía trước bật tín hiệu rẽ trái để báo cho xe sau biết là chưa được vượt. Mẹo nhớ: xi nhan phải là mời vượt, xi nhan trái là chờ đã. Tăng tốc để chặn xe sau là cản trở, rất nguy hiểm.

Khi rẽ, xe chuyển hướng cắt ngang đường đi của người khác nên phải nhường người đi bộ, xe thô sơ và xe đi ngược chiều, chỉ rẽ khi không gây trở ngại hay nguy hiểm. Rẽ thật nhanh hoặc bật xi nhan để bắt người khác dừng lại đều sai, vì tín hiệu chỉ báo ý định chứ không tạo quyền đi trước.

Trình tự đúng khi chuyển hướng: quan sát, giữ khoảng cách với xe sau, giảm tốc độ, bật tín hiệu rẽ (xe thô sơ không có đèn thì ra tín hiệu tay), chuyển dần sang làn gần hướng rẽ nhất và giữ tín hiệu suốt lúc rẽ. Chỉ liếc gương rồi rẽ ngay, hay tăng tốc khi rẽ, dễ bị xe phía sau và bên cạnh đâm phải.

Khi lùi, người lái khó thấy phía sau và hai bên xe, nên phải quan sát kỹ cả hai bên lẫn phía sau, có tín hiệu lùi và chỉ lùi khi chắc chắn an toàn. Lùi nhanh là sai, còn chỉ nhìn phía sau mà bỏ qua hai bên cũng chưa đủ.

Ở nơi tầm nhìn bị che khuất, người lái không thể biết phía sau có người hay xe, nên luật cấm lùi xe ở đây. Lùi thật chậm hay bấm còi cũng không bảo đảm người phía sau kịp nhận ra để tránh.

Trên đường không có dải phân cách hai chiều, khi gặp xe ngược chiều phải giảm tốc độ và đi về bên phải theo chiều đi của mình để giữ khoảng cách giữa hai xe. Tăng tốc lướt qua nhau là nguy hiểm, còn buộc một xe phải dừng hẳn không phải là quy tắc chung khi tránh xe.

Cả ba nguyên tắc đều đúng: đường hẹp có chỗ tránh thì xe nào gần chỗ tránh hơn vào tránh; xe xuống dốc nhường xe lên dốc vì xe lên dốc mà dừng lại thì rất khó khởi hành; xe có chướng ngại vật phía trước nhường xe không có chướng ngại vật, vì chính xe đó phải lấn sang làn bên kia.

Xe xuống dốc dừng và đi tiếp dễ hơn, còn xe lên dốc nếu phải dừng giữa dốc rất khó khởi hành và có nguy cơ trôi xe. Vì vậy xe xuống dốc phải nhường xe lên dốc, không cần chờ xe kia nháy đèn.

Ở đường cong khuất tầm nhìn, người lái không thấy xe ngược chiều hay chướng ngại vật sau khúc cua, nên phải quan sát, giảm tốc độ, cần thì dừng lại. Lấn sang làn ngược chiều hay vượt xe ở đây là nguyên nhân hay gây đâm trực diện.

Xe từ đường nhánh, đường không ưu tiên đi ra phải nhường xe đi trên đường ưu tiên, đường chính tới từ bất kỳ hướng nào, bên phải hay bên trái đều vậy. Quy tắc nhường xe bên phải chỉ dùng khi các đường giao nhau ngang cấp, không có đường ưu tiên.

Ở nơi giao nhau có báo hiệu đi theo vòng xuyến, xe đang chạy trong vòng xuyến sẽ tới từ phía bên trái người sắp vào, nên phải nhường xe đi đến từ bên trái. Mẹo nhớ: có vòng xuyến nhường trái, không có vòng xuyến nhường phải.

Ở nơi giao nhau không có báo hiệu đi theo vòng xuyến, phải nhường đường cho xe đi đến từ bên phải. Xin đường trước không tạo ra quyền đi trước. Mẹo nhớ: không vòng xuyến nhường phải, có vòng xuyến nhường trái.

Chỉ phải nhanh chóng giảm tốc độ, đi sát lề phải hoặc dừng lại nhường đường khi các xe này đi làm nhiệm vụ theo đúng quy định (chữa cháy, nhiệm vụ khẩn cấp, cấp cứu, hộ đê, cứu nạn cứu hộ, có Cảnh sát giao thông dẫn đường), cùng với đoàn xe tang. Xe công an, xe cứu thương đi bình thường không làm nhiệm vụ thì không được ưu tiên; đoàn xe diễu hành bấm còi, nháy đèn cũng không phải xe ưu tiên.

Khi đi làm nhiệm vụ, xe ưu tiên (trừ đoàn xe tang) không bị hạn chế tốc độ, được đi không phụ thuộc đèn tín hiệu, được vào đường ngược chiều và các đường khác có thể đi được, còn trên cao tốc được đi ngược chiều nhưng chỉ trên làn dừng xe khẩn cấp. Luật cho cả ba quyền nên chọn phương án gộp.

Khi có tín hiệu của xe ưu tiên, luật yêu cầu giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường, không được gây cản trở. Tăng tốc dễ va chạm với xe ưu tiên đang chạy nhanh, còn luật chỉ cho dạt về lề phải chứ không phải lề trái.

Xe Cảnh sát giao thông chỉ được quyền ưu tiên khi đi làm nhiệm vụ và phát tín hiệu ưu tiên. Không phát tín hiệu thì coi như xe thường, được vượt khi đủ điều kiện an toàn, nhưng vẫn không được vượt ở phần đường dành cho người đi bộ qua đường.

Xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên là đang đi cấp cứu, các xe khác phải nhường đường chứ không được vượt, dù đang ở trên cầu, ở nơi giao nhau ít xe hay thấy đủ an toàn.

Ở đường ngang không có người gác, chắn, chuông, đèn thì không ai báo cho bạn biết tàu sắp tới, nên phải dừng hẳn bên phải đường của mình trước vạch dừng, nhìn kỹ hai phía, chắc chắn không có tàu mới đi qua. Chỉ nhìn qua rồi phóng nhanh mà không dừng là sai, vì tàu chạy nhanh và không thể phanh gấp.

Hiệu lệnh của nhân viên gác chắn, đèn đỏ nhấp nháy, chuông kêu hay chắn đang hạ đều báo tàu sắp đến, nên phải dừng về bên phải đường của mình trước vạch dừng. Dừng bên trái hoặc giữa đường là lấn sang chiều ngược lại, chắn lối của xe đi chiều kia.