Khái niệm & Quy tắc

Xe khách trên 29 chỗ và xe giường nằm chở rất nhiều người, đường dài, nên Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 giới hạn tuổi người lái: nam lái đến đủ 57 tuổi, nữ đến đủ 55 tuổi. Mẹo nhớ: nam 57, nữ 55, nam hơn nữ 2 tuổi.

Hạng D2 (xe chở người trên 16 đến 29 chỗ) yêu cầu người lái đủ 24 tuổi trở lên. Mẹo nhớ các mốc tuổi: B, C1 là 18; C, BE là 21; D1, D2, C1E, CE là 24; D, D1E, D2E, DE là 27.

Từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi chỉ được lái xe gắn máy (xe có tốc độ thiết kế không quá 50 km/h). Mô tô hai bánh hạng A1 và ô tô hạng B đều đòi hỏi đủ 18 tuổi, nên không thể chọn phương án gộp cả ba.

Theo phân hạng mới từ 01/01/2025, mô tô ba bánh thuộc hạng B1, không còn nằm trong hạng A1. Còn mô tô hai bánh đến 125 cm3 hoặc động cơ điện đến 11 kW chính là loại xe hạng A1 được lái.

Giấy phép hạng A1 cấp từ 01/01/2025 chỉ dùng cho mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh đến 125 cm3 hoặc công suất động cơ điện đến 11 kW. Mô tô ba bánh nay phải có giấy phép hạng B1.

Hạng A dành cho mô tô hai bánh trên 125 cm3 hoặc trên 11 kW, đồng thời được lái luôn các xe thuộc hạng A1. Nguyên tắc chung: hạng cao hơn trong cùng nhóm được lái cả xe của hạng thấp hơn.

Hạng B cho phép lái ô tô chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ người lái) và ô tô tải, ô tô chuyên dùng có khối lượng toàn bộ theo thiết kế đến 3.500 kg, kể cả khi kéo rơ moóc đến 750 kg. Hai loại xe nêu trong câu đều thuộc hạng B.

Hạng C1 dành cho ô tô tải, ô tô chuyên dùng có khối lượng toàn bộ theo thiết kế trên 3.500 kg đến 7.500 kg, được kéo rơ moóc đến 750 kg. Xe tải trên 7.500 kg đã thuộc hạng C, người có C1 không được lái.

Hạng C dành cho xe tải, xe chuyên dùng trên 7.500 kg và được lái luôn các xe của hạng C1 (trên 3.500 kg đến 7.500 kg), cùng với hạng B. Vì vậy cả hai loại xe trong câu đều đúng.

Hạng D1 dành cho ô tô chở người trên 8 chỗ đến 16 chỗ (không kể chỗ người lái), được kéo rơ moóc đến 750 kg. Xe trên 16 đến 29 chỗ phải có hạng D2.

Hạng D2 lái được ô tô chở người trên 16 đến 29 chỗ, đồng thời lái được các xe của hạng D1 (trên 8 đến 16 chỗ). Hạng xe khách cao hơn bao trùm hạng thấp hơn nên cả hai loại xe đều đúng.

Hạng D lái được xe khách trên 29 chỗ, xe giường nằm và cả xe của hạng D2 (trên 16 đến 29 chỗ). Riêng xe nhóm C kéo rơ moóc trên 750 kg và xe đầu kéo sơ mi rơ moóc là của hạng CE, hạng D không được lái.

Chữ E trong tên hạng nghĩa là được kéo rơ moóc nặng trên 750 kg. BE là xe của hạng B kéo rơ moóc có khối lượng toàn bộ theo thiết kế trên 750 kg; xe khách trên 16 chỗ thuộc nhóm D, không liên quan BE.

CE là xe của hạng C kéo rơ moóc trên 750 kg và xe đầu kéo kéo sơ mi rơ moóc. Xe hạng D1 kéo rơ moóc trên 750 kg thuộc hạng D1E, không phải CE. Mẹo: chữ cái đầu cho biết nhóm xe gốc, chữ E là kéo rơ moóc lớn.

DE là xe của hạng D kéo rơ moóc trên 750 kg và xe ô tô chở khách nối toa. Xe hạng C kéo rơ moóc, xe đầu kéo sơ mi rơ moóc thuộc hạng CE, nên không gộp được cả hai.

Người tập lái chưa có giấy phép nên chỉ được thực hành trên xe tập lái, đúng tuyến đường tập lái và phải có giáo viên dạy lái bảo trợ tay lái. Luật không bắt học viên mang theo giấy phép xe tập lái; các giấy tờ khi xe tập lái chạy trên đường do giáo viên dạy lái mang theo.

Người lái xe phải đủ tuổi, đủ sức khỏe và có giấy phép lái xe còn hiệu lực, còn điểm, đúng hạng với xe đang lái (xe gắn máy không cần GPLX). Luật không bắt người lái phải đứng tên đăng ký xe, nên đi xe của người thân, xe công ty vẫn hợp pháp.

Khi lái xe phải có đủ: đăng ký xe (hoặc bản sao chứng thực kèm giấy xác nhận của ngân hàng nếu xe đang thế chấp), giấy phép lái xe đúng hạng, chứng nhận kiểm định và bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự. Giấy tờ đã tích hợp vào tài khoản định danh điện tử (VNeID) thì xuất trình qua đó cũng được.

Giấy phép lái xe bị thu hồi khi người được cấp không còn đủ sức khỏe theo kết luận của cơ sở y tế, khi giấy phép được cấp sai quy định, hoặc khi đã quá thời hạn tạm giữ mà người vi phạm không đến nhận không có lý do chính đáng. Cả ba trường hợp đều đúng.

Mỗi giấy phép lái xe có 12 điểm. Nếu chưa bị trừ hết điểm và trong 12 tháng kể từ lần bị trừ gần nhất không bị trừ thêm, giấy phép được phục hồi đủ 12 điểm.